Cercar:

Seccions

Fons Cathalaunia



Bibliografies



Metodologia del wiki
Dades

PrimerPreviSegüentDarrer

Títol : Inventio et translatio corporis Sancti Baudelii.

Resum : Inventio et translatio corporis Sancti Baudelii.

Dates : 878-IV-14

Lloc : Nimes

Autor :

Original : No

Bibliografia : -

Antropònims : (47) -

  1. Trudgaudi, abat
    1. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur.
  2. Romulo, abat
    1. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur.
    2. Quod sepulcrum post centenos annos martyrii S. Baudelii , a Romulo sancto abbate ipsius ecclesiae intra viscera terrae cum sarcophago plumbeo est retrusum.
    3. Qui etiam abbas postquam inibi praefuit monachis LXXX. , ut templi ejus indicat marmor , a Paganis inde ejectus , a regibus Saxiacum praedium obtinuit , ipsumque coenobium in honorem jam dicti martyris fundavit , atque privilegia libertatis suis sequacibus adquisivit.
  3. Odone, abat
    1. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur.
  4. Walas, abat
    1. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur.
  5. Baudelii, beat
    1. Quippe cum aedificantibus nihil sinistrum contingeret , sed meritis beati Baudelii prosper successus adesset , & odor intimus de supernis eis aspirasset , sciuntur enim plures , & de altis ipsius aedificii lapsi , & minime laesi.
    2. Qui cum rogaretur a monachis ut partem corporis S. Baudelii , cui famulabantur , eis tribueret , miratus quod nihil terreni lucri ab eis quaereretur , gavisusque quod id agere posset quod petebatur , ultro spopondit.
    3. Intempesto enim noctis tempore locum sepe vallcque circumdatum ingressi fures quasi ex omnibus quosdam eligerent , cum latrones tales moras non optent , nullum equum monachorum tetigerunt , nullum ex aliis reliquerunt , & quia non curat numerum lupus , factum est Iuce clarius quod monachos salvarit beati Baudelii virtus.
    4. Quod sepulcrum post centenos annos martyrii S. Baudelii , a Romulo sancto abbate ipsius ecclesiae intra viscera terrae cum sarcophago plumbeo est retrusum.
    5. Pulsatur laudibus coeli secretum , porriguntur lachrymae compunctionum , pronuntiantur sanctorum merita , datum per sanctum Baudelium peccatorum venia , & cum hoc donum quanto est revelatum tardius , tanto fabile talentum eos latebat , major bonitatis Dei magnificentia eis substracta erat.
    6. Intempesto enim noctis tempore locum sepe vallcque circumdatum ingressi fures quasi ex omnibus quosdam eligerent , cum latrones tales moras non optent , nullum equum monachorum tetigerunt , nullum ex aliis reliquerunt , & quia non curat numerum lupus , factum est Iuce clarius quod monachos salvarit beati Baudelii virtus.
    7. Quem repente videntes bene valere , qui eum prospexerunt paulo ante estuanti morbo succumbere , ceperunt Domino cuncta videnti rependere , & beato Baudelio munera deferre.
    8. Allidebatur antiqui hostis arrogantia , dum credebatur Christi adesse gratia , quia duplicabantur a cunstis preces , quia cernebatur ferri geminas sanctorum fredas , quarum alìa habebat merita S. Baudelii , martyris , altera vero Pauli & Amantii,confessorum omnipotentis.
    9. Statim autem ut ab ecclesia Campi Limetia concio procedens exiit , affuit mulier Monte Soliaco nata , decem annos ceca & altius tacta , adventui S. Baudelii presentata , dum autem catervis hominum plurimis esset permixta , repente est luce Christi illuminata.
    10. Huic itaque dormienti apparuit visio aromatìs saluberrimi , depromens ei oraculum totius gaudii , vade , inquit , in occursum populorum S.Baudelium concomitanuum , & recìpìes lumen oculorum tuorum.
    11. Hec dies nova gaudia ulsura , & Christum in celis manentem ut cumque celebratura , etiam ab urbibus longe poíitís plures traxit animas divina contemplatione locupletandas , optabant enim cuncti interesse exceptioni beati Baudelii , & festinabant participes fieri repletionis templi a Deo ei fabricati.
    12. Attamen ut copiosior per sanctos suos Dei appareret gratia , nullus illarum segetum agricola privatus est sue fertilitatis opuÌentia immo transeunte .S. Baudelio & aliis sanctis augmentata est fertilitas illis campis.
    13. Quod ideo interposuimus miraculis S. Baudelii , quia illis temporibus pene ab omnibus predicabatur cum laudibus totius preconii.
    14. Igitur dum procedens sancta multitudo de montís descendit podio , ceca , ut fertur , duodecim annorum , ascendit ad limen , suisque rectoribus diem prebuit mirabilem , dum eos secum provexit ad letitiam ingentem , ostendens omnibus per S. Baudelium fugatam suam cecitatem.
    15. Nam Isengrinus , nonnullis bene notus , cum equitando hiis diebus usque ad precedentem locum vallis deveniret , & nullam ex more orationem Deo deferret , imo utcumque immemor S. Baudelii , a quadrupede deflueret , pratum que ab hominibus verendum equo decipere indiscrete sineret , vindictam sonipes supernam & homo equi vexationem non modicam senserunt.
    16. In quibusdam eriam locis cexilla erigebantur sancte crucis , ad memoriam S. Baudelii , Christi martyris , qui ibi depositus ex sacerdotum humeris requiescebat cum sanctorum fredis.
    17. Ipsi enim qui interfuerunt , qui fide , ut aiunt , occulta sciunt , & qui in se dona Dei expertï sunt , narrantes nobis deficiunt , & quodam modo mirantes spiritum non habent , dum signa Christi in exceptionr S. .Baudelii facta nequeunt comprehehdere omnia.
    18. Ardor itaque meis inest sensibus unum hoc in factore nostro perpendere , & domum orationis tam pretiosam ex modico sumptu , sibï & S. Baudelio voluit edificare , qui novit ex modicis granis seminum muliitudines producere arborum atque fructuum.
    19. Quod ut clarius ostenderetur quod a S. Baudelio divinitus puísaretur , & tam largum populis templum construeretur , monachis ad Gothiam pro tanto patrono euntìbus , tam flexuosis circumierunt anfractibus , tamque diu more innexe sunt moris , donec servis illis revertentibus , aula acceleraretur summipotentis , receptura S. Baudelium & alios sanctos.
    20. Sequebantur etiam perplurimi ceci , utcumque securi quod essent illuminandi , trahebantur circumquaque contracte atque contracti , per S. Baudelium maturius erigendi , tenebantur nichilhomninus energumini , quaquaversum per monasterium vomituri imperio Christi malignum spiritum.
    21. Qui precedebant , cenobium preoccupabant , gaudebantque si pressuram futuram evaderent , clausure omnes transcenduntur , & a multis eccjesia precipitatur , matrone autem honeste atque mediocres , que convenerant perplures , que etiam ab ipsa domo S. Baudelii hactenus arcebantur , ipse , inquam , sibi singulariter illam diem festam esse predicabant , & januam celi se penetrare per beatum Baudelium confitebantur , continuerunt etiam se ea die casto consiíio a memorato templo quosque sanctos Dei se precessísse cognoscerent , licet promiscuum vulgus se importune permisceret.
    22. Hec prima sanata , ut credimus , anima simul & corpore , ex quo S.Baudelii pretiosa ossa posita sunt super altare , que ne implicetur seculi voluptatibus , que cum gaudio inchoantur & merore terminantur,divino ut creditur , verbere censu tangitur , ut in pedibus gradiatur , & manibus quecumque expedit operetur , & nimia lascivia anima ejus non gravetur.
    23. Modo testis est donorum que dabantur per merita S. Baudelii , martyris , & adhuc ministrabat domni Segardi , presbiteri , atque pro munere salus sibi adepta , solet vota reddere S. Baudelio.
    24. Hec sunt , beate Baudeli , martir , tua merita per que celestia nobis impetras munera , propter que etìam dulce tìbi etat fundere tuum sangulnem , ut pote qui tuum imperatorem sciebas adesse presentem , cujus etiam , sicut optasti , presentìam obtines sempiternam.
    25. Tua sunt hec , Christe , tua sunt hec , Domine , dona , propter que nobis sancta adducebas pignora , ut sanares videlicet per sanctum tuum Baudelium diversorum hominum corpora , eque & nostrarum animarum precordia.
    26. Sed utraque per S. Baudelium est curata , utraque ejectis umbris jlluminata , & ut torpenti igni olei infunderentur liquamina , sic omnia illarum membra sunt Iota unctione divina , usibusque humanis restaurata.
  6. Gothorum, gentilici
    1. Interea accidit ut memorabilis Gothorum princeps Bernardus cum avunculo suo Gauzleno tunc inclito abbate , futuro autem episcopo , idem monasterium adventaret.
    2. Testaturque se Gothos aditurum & in comitatu suo , quo ut rex ibat , quosdam ex iis monachos ducturum.
  7. Bernardus, príncep, rei, comte
    1. Interea accidit ut memorabilis Gothorum princeps Bernardus cum avunculo suo Gauzleno tunc inclito abbate , futuro autem episcopo , idem monasterium adventaret.
    2. Testaturque se Gothos aditurum & in comitatu suo , quo ut rex ibat , quosdam ex iis monachos ducturum.
    3. Comes igitur ille devenit Narbonam , ubi totius Gothiae provinciae domnus Segebodus archipontifex sedebat , vir nominis christiani tam religione servidus quam vigore potestatis inclitus , qui re comperta ob quam monachi causam Gothiam penetraverint , Deo favente , plusquam dici possit exhilaratus , & impendio est laetificatus.
    4. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum.
    5. Princeps Bernardus populis illis factus est clementior & quodammodo [...] apparuit temperatior.
  8. Gauzleno,
    1. Interea accidit ut memorabilis Gothorum princeps Bernardus cum avunculo suo Gauzleno tunc inclito abbate , futuro autem episcopo , idem monasterium adventaret.
  9. Segebodus, arquebisbe
    1. Comes igitur ille devenit Narbonam , ubi totius Gothiae provinciae domnus Segebodus archipontifex sedebat , vir nominis christiani tam religione servidus quam vigore potestatis inclitus , qui re comperta ob quam monachi causam Gothiam penetraverint , Deo favente , plusquam dici possit exhilaratus , & impendio est laetificatus.
    2. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum.
  10. Teberdum, ardiaca
    1. Tunc salubri consilio usus , Teberdum suum archidiaconum , qui loco ipsius sedis postmodum est suffectus , cum monachis misit & eis sacrosanctas reliquias dedit S. Pauli , scilicet primi episcopi ejusdem Narbonensis urbis , qui , ut fertur , Sergius est in Actibus apostolorum dictus , & S. Amantii episcopi & confessoris.
    2. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum.
  11. Pauli, sant
    1. Tunc salubri consilio usus , Teberdum suum archidiaconum , qui loco ipsius sedis postmodum est suffectus , cum monachis misit & eis sacrosanctas reliquias dedit S. Pauli , scilicet primi episcopi ejusdem Narbonensis urbis , qui , ut fertur , Sergius est in Actibus apostolorum dictus , & S. Amantii episcopi & confessoris.
    2. Allidebatur antiqui hostis arrogantia , dum credebatur Christi adesse gratia , quia duplicabantur a cunstis preces , quia cernebatur ferri geminas sanctorum fredas , quarum alìa habebat merita S. Baudelii , martyris , altera vero Pauli & Amantii,confessorum omnipotentis.
  12. Sergius,
    1. Tunc salubri consilio usus , Teberdum suum archidiaconum , qui loco ipsius sedis postmodum est suffectus , cum monachis misit & eis sacrosanctas reliquias dedit S. Pauli , scilicet primi episcopi ejusdem Narbonensis urbis , qui , ut fertur , Sergius est in Actibus apostolorum dictus , & S. Amantii episcopi & confessoris.
  13. Amantii, bisbe, sant, confessor
    1. Tunc salubri consilio usus , Teberdum suum archidiaconum , qui loco ipsius sedis postmodum est suffectus , cum monachis misit & eis sacrosanctas reliquias dedit S. Pauli , scilicet primi episcopi ejusdem Narbonensis urbis , qui , ut fertur , Sergius est in Actibus apostolorum dictus , & S. Amantii episcopi & confessoris.
    2. Allidebatur antiqui hostis arrogantia , dum credebatur Christi adesse gratia , quia duplicabantur a cunstis preces , quia cernebatur ferri geminas sanctorum fredas , quarum alìa habebat merita S. Baudelii , martyris , altera vero Pauli & Amantii,confessorum omnipotentis.
  14. Urso, príncep, vescomte
    1. Quod decus monachi a tanto pastore sumentes , benedictione aeque & auctoritate suscepta , cum archidiacono episcopi & cum principe Urso , quem comes vice sua misit , celeriter urbem Nemausum adierunt , quo , postquam ventum est , dici nequit , qua austeritate plebs totius dioecesis se disposuit armare , ne praesules aut ipse comes molirentur sibi suum martyrem auferre , antiqui hostis ut creditur astu , ne ipsa plebs inveniret corpus tanti martyris , neve Diabolus ipse pelleretur ab obsessis , sicut veraciter dehine est depulsus a multis millibus , quid plura.
  15. Diabolus, mític
    1. Quod decus monachi a tanto pastore sumentes , benedictione aeque & auctoritate suscepta , cum archidiacono episcopi & cum principe Urso , quem comes vice sua misit , celeriter urbem Nemausum adierunt , quo , postquam ventum est , dici nequit , qua austeritate plebs totius dioecesis se disposuit armare , ne praesules aut ipse comes molirentur sibi suum martyrem auferre , antiqui hostis ut creditur astu , ne ipsa plebs inveniret corpus tanti martyris , neve Diabolus ipse pelleretur ab obsessis , sicut veraciter dehine est depulsus a multis millibus , quid plura.
  16. Girbertus, bisbe
    1. Affuit igitur Girbertus antistes ipsius urbis.
  17. Vicefredus, bisbe
    1. Ex praecepto etiam domni Segebodi , occurrit Vicefredus Ucetiae ecclesiae dignissimus episcopus , cum aliis pluribus pontificibus & abbatibus multis.
  18. Gregorio, bisbe
    1. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum.
  19. Paganis, gentilici
    1. Qui etiam abbas postquam inibi praefuit monachis LXXX. , ut templi ejus indicat marmor , a Paganis inde ejectus , a regibus Saxiacum praedium obtinuit , ipsumque coenobium in honorem jam dicti martyris fundavit , atque privilegia libertatis suis sequacibus adquisivit.
    2. Denique ipso anno quo repertum est tam sacratissimum corpus martyris , pericula quae maxime illi genti imminebant , omnia sunt remota , plebsque a Paganis eruta , fertilitate terrae jocunda , ad religionem coepit esse servida.
  20. Racberto, bisbe
    1. Nam cum a pontifice , memoria & gratia condigno , patre Racberto sic esset portitores sanctorum pignorum destinati , ut in quadam curti essent positi , & equi eorum cum pluribus aliis jumentis septo quodam pabulis pleno forent inducti , affuit illis Dei propicia bonitas.
  21. Abbone, presul
    1. Cum autem in Vispiaco , villa pagi Nivernensis , curam adhiberent monachi corporibus resicìendis,favente domno presule Abbone , frede erigerentur cum offibus sacrosanctis , advenit vir quidam , vocabulo Bernoardus , qui ita labore febris vexabatur ut crebris singultibus concuteretur , & nunc igne intimo ureretur , & nunc autem frigore gelido fatigaretur.
  22. Bernoardus,
    1. Cum autem in Vispiaco , villa pagi Nivernensis , curam adhiberent monachi corporibus resicìendis,favente domno presule Abbone , frede erigerentur cum offibus sacrosanctis , advenit vir quidam , vocabulo Bernoardus , qui ita labore febris vexabatur ut crebris singultibus concuteretur , & nunc igne intimo ureretur , & nunc autem frigore gelido fatigaretur.
  23. Christianorum, gentilici
    1. Occupat fama sancta longe lateque posita Ioca , & hinc inde occurrebat Christianorum innumera turba.
  24. mulier,
    1. Statim autem ut ab ecclesia Campi Limetia concio procedens exiit , affuit mulier Monte Soliaco nata , decem annos ceca & altius tacta , adventui S. Baudelii presentata , dum autem catervis hominum plurimis esset permixta , repente est luce Christi illuminata.
  25. mulier,
    1. Erat autem in villa Warchiaco dicta , mulier luminibus ceca & claritate siderum aurarumque privata.
    2. Huic itaque dormienti apparuit visio aromatìs saluberrimi , depromens ei oraculum totius gaudii , vade , inquit , in occursum populorum S.Baudelium concomitanuum , & recìpìes lumen oculorum tuorum.
  26. femina,
    1. Affuit ibidem etiam & alia femina , artubus quidem contracta , fide tamen ad celum erecta , non minus anxietate doloris suspirans quam spe obtinende salutis pollens , que postquam in eandem predicti vici devenit ecclesiam cum lignorum adminiculis , directa ac bene sana propriis meruit redire plantis.
  27. Germani, sant
    1. Dum autem impetum magnumin sanctorum fredas euntes facerent , in prato S. Germani eas deposuerunt , laudes ingeminaverunt , predicationique indulserurit.
  28. Isengrinus,
    1. Nam Isengrinus , nonnullis bene notus , cum equitando hiis diebus usque ad precedentem locum vallis deveniret , & nullam ex more orationem Deo deferret , imo utcumque immemor S. Baudelii , a quadrupede deflueret , pratum que ab hominibus verendum equo decipere indiscrete sineret , vindictam sonipes supernam & homo equi vexationem non modicam senserunt.
  29. Homerum, poeta
    1. Ad hanc autem materiam in toto comprehendendam vires non sufficiunt , quia & Homerum , Argivorum metricatorem , & Demosthenem , eorum oratorem , si adessent; , desecisse sentio , quibus nichil famosìus apud eos fuisse non ambigo.
  30. Argivorum, gentilici
    1. Ad hanc autem materiam in toto comprehendendam vires non sufficiunt , quia & Homerum , Argivorum metricatorem , & Demosthenem , eorum oratorem , si adessent; , desecisse sentio , quibus nichil famosìus apud eos fuisse non ambigo.
  31. Demosthenem, orador
    1. Ad hanc autem materiam in toto comprehendendam vires non sufficiunt , quia & Homerum , Argivorum metricatorem , & Demosthenem , eorum oratorem , si adessent; , desecisse sentio , quibus nichil famosìus apud eos fuisse non ambigo.
  32. Girbertus, noble
    1. Itaque omnibus anxie Deo famulantibus , & assidue laudibus & precibus indulgentibus , solus Girbertus , carne quidem nobilissimus , tanta tamen presentia indignus , obviam sanctis corporibus exire detrectaverat , qui etiam & familie hujus ejusdemque monasterii noxius esse temptaverat.
  33. puella,
    1. Ingenua puella a patre Todilone trahebatur ex lectica , que a die prima Januarii ita erat contracta , ut nulla penitus posset euntis imprimere vestigia , que cum candelas utriusque manibus accensas a stipante populo haberet , easque in gremio suo jacentes & ardentes deferret , velut ipsa cum patre solet & ipsa matre , eccleíiam cum multitudine mirabiliter est intromisìa , & mox divina gratia , nullo se tangente , eretta , sinumque suum intendens quo ardentia jacuerant lumina , nichil invenit combustum in tunica lanea.
  34. Todilone,
    1. Ingenua puella a patre Todilone trahebatur ex lectica , que a die prima Januarii ita erat contracta , ut nulla penitus posset euntis imprimere vestigia , que cum candelas utriusque manibus accensas a stipante populo haberet , easque in gremio suo jacentes & ardentes deferret , velut ipsa cum patre solet & ipsa matre , eccleíiam cum multitudine mirabiliter est intromisìa , & mox divina gratia , nullo se tangente , eretta , sinumque suum intendens quo ardentia jacuerant lumina , nichil invenit combustum in tunica lanea.
  35. femina, noble
    1. Ipsa enim die , nobilis quedam femina , que per biennium erat muta , a defuncti scilicet mariti urna , beatarum reliquiarum thecas religiose consecuta , cui erat damnata sermonis lingua , & anima meroris plena , igitur in hac exceptione sancta , cum celebraretur. solemnius missa , meruit recreari rationis loquela , atque consecrationem eucharistie festivam quesivit , quotidianam alimoniam die exceptionis cum cunctis celebrem predicavit.
  36. Adelardus,
    1. Venerat & tunc Adelardus de villa , que in S. Lupi est parochia , qui nunquam gressibus suis ambulaverat , sed scabellis duntaxat ibat.
  37. Segardi, prevere
    1. Modo testis est donorum que dabantur per merita S. Baudelii , martyris , & adhuc ministrabat domni Segardi , presbiteri , atque pro munere salus sibi adepta , solet vota reddere S. Baudelio.
  38. Jaila,
    1. Interea delata puella , nomine dicta Jaila , ab ineunte infantia contracta , & ut dicam cumulata ejus mala , in ipsa ejus pueritia solamine expoliata materno , & solatio viduata paterno.
  39. Genovesa, monja
    1. Denique quedam femine per sanctos Dei sanate tunc , sancto velamine sunt indute , felices quod sunt felicem sponsum nacte , de qnibus fuerunt Genovesa , pariter & Osanna.
  40. Grislemaro,
    1. Quarum a litera a patre Grislemaro adducta , oculis capta , & uno pede damnata , que etiam in auribus se aceepisse testatur damna.
  41. Osanna, monja
    1. Denique quedam femine per sanctos Dei sanate tunc , sancto velamine sunt indute , felices quod sunt felicem sponsum nacte , de qnibus fuerunt Genovesa , pariter & Osanna.
    2. Altera vero , hoc est Osanna , muliplici languore erat misera , nam egenfredi erat filia , oculis perdota , & in dorsi spina fracta , & contractione membrorum curva.
    3. Sed utraque per S. Baudelium est curata , utraque ejectis umbris jlluminata , & ut torpenti igni olei infunderentur liquamina , sic omnia illarum membra sunt Iota unctione divina , usibusque humanis restaurata.
  42. Wibaldi, bisbe
    1. Harum altera de manu domni episcopi Wibaldi sacrum sumpsit velamen , & ut genitor ejus cum ea testatur , jugem tenet castitatem.
  43. Aiglardi, sacerdot
    1. Altera vero de Aiglardi , religiosi sacerdotis , dextra , simile accepit tegmen , & tenens virginitatem clausit feliciter diem suum post annos septem.
  44. Bertelmus,
    1. Inter quos extitit Bertelmus , cum lectica ante sanctos positus , & ipse duplici morbo astrictus , nam invisibilibus compedibus vinciebat illum hostis antiquus , & a tam pessimo possessore tenebatur contractus.
  45. Spiritus Sancti, bíblic
    1. Sed per sanctos suos Christus eum curavit universis ignotis causis ut eum demone vacuaret , & Spiritus Sancti gratia repleret , & jam non extraneis , sed suis incessibus , redire condonaret.
  46. Sathane, bíblic
    1. Enim vero in conspectu Dei & sanctorum ejus , Sathane dirupta sunt vincuIa , & absoluta sunt artus hominis illius & anima.
  47. puella,
    1. De parte autem Curtevallis delata est puella in portitorio miserabilis , tenaci contractione debilis , que cum esset posita in pavimento memorati templi , ita dum sanaretur resonabant ossa &nervi ut hii qui eam attulerant & extra ostium aule astabant , tantum sonitum ossorum nervorumque a longe audiebant.

Topònims : (23) -

  1. Saxiacensis, monestir
    1. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur.
    2. Qui etiam abbas postquam inibi praefuit monachis LXXX. , ut templi ejus indicat marmor , a Paganis inde ejectus , a regibus Saxiacum praedium obtinuit , ipsumque coenobium in honorem jam dicti martyris fundavit , atque privilegia libertatis suis sequacibus adquisivit.
    3. Addamus illam domum sanctissimam fore , qua Deus voluit sanctos suos recondere , & adventum Christi , ut credimus optando , & optamus credendo , cum gloria expectare , & introitum sanctorum in Saxiacum monasterium temptemus tangere.

  1. S. Baudelii, basílica
    1. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur.
    2. Tunc vïr in se reversus , memorque factus qualiter locus erat sacratus , vicinum S. Baudelii cenobium adiit , votum reddiditi , ideoque moriturum , ut affirmabatur , jumentum reducere repentina sospitate meruit sanium.
    3. Qui precedebant , cenobium preoccupabant , gaudebantque si pressuram futuram evaderent , clausure omnes transcenduntur , & a multis eccjesia precipitatur , matrone autem honeste atque mediocres , que convenerant perplures , que etiam ab ipsa domo S. Baudelii hactenus arcebantur , ipse , inquam , sibi singulariter illam diem festam esse predicabant , & januam celi se penetrare per beatum Baudelium confitebantur , continuerunt etiam se ea die casto consiíio a memorato templo quosque sanctos Dei se precessísse cognoscerent , licet promiscuum vulgus se importune permisceret.
    4. Delata est itaque quondam orphana , & habens suorum vim nervorum captivam , & per aliquod tempus in ecclesìa S. Baudelii; manens assidua , recessit per divinam gratiam. morbis fuis liberrima.
  1. Gothiam, genèric
    1. Dominus itaque abbas praedictus loci in hac sancta legatione duos monachos elegit , qui honeste , aeque ac religiose ut erant sacerdotes , ad Gothiam direxit.
    2. Hec erat , Domine universorum , tua gratia , propter quam ostendendam sanctos deducebas a Gothia , ut per eos sanares tuos infìrmos in Burgundia , & animabus nostris gaudiorum multimoda dares remedia , & ob idem diceretur tibi laus & gloria.
    3. Quod ut clarius ostenderetur quod a S. Baudelio divinitus puísaretur , & tam largum populis templum construeretur , monachis ad Gothiam pro tanto patrono euntìbus , tam flexuosis circumierunt anfractibus , tamque diu more innexe sunt moris , donec servis illis revertentibus , aula acceleraretur summipotentis , receptura S. Baudelium & alios sanctos.
    4. Si quidem eo sabbatho quo domus est completa , & scale instrumenta quibus operati sunt deposita , nuncius venit sequenti dominica , referens a Gothia sancta venire pignora , quorum honori in Burgundia tam celsa preparabantur habitacula.
  2. Gothiae, província
    1. Comes igitur ille devenit Narbonam , ubi totius Gothiae provinciae domnus Segebodus archipontifex sedebat , vir nominis christiani tam religione servidus quam vigore potestatis inclitus , qui re comperta ob quam monachi causam Gothiam penetraverint , Deo favente , plusquam dici possit exhilaratus , & impendio est laetificatus.
    2. Quid plura , deducentibus eos episcopis & clericis , & cum divinis obsequiis vel exequiis coeperunt relinquere Gothiam , & per Provinciae urbes tendere ad Burgundiam.

  1. Narbonam, seu
    1. Comes igitur ille devenit Narbonam , ubi totius Gothiae provinciae domnus Segebodus archipontifex sedebat , vir nominis christiani tam religione servidus quam vigore potestatis inclitus , qui re comperta ob quam monachi causam Gothiam penetraverint , Deo favente , plusquam dici possit exhilaratus , & impendio est laetificatus.
    2. Tunc salubri consilio usus , Teberdum suum archidiaconum , qui loco ipsius sedis postmodum est suffectus , cum monachis misit & eis sacrosanctas reliquias dedit S. Pauli , scilicet primi episcopi ejusdem Narbonensis urbis , qui , ut fertur , Sergius est in Actibus apostolorum dictus , & S. Amantii episcopi & confessoris.
  2. Nemausum, ciutat
    1. Nam & monachos esse beatos professus est , & principi in hac parte congratulatus , qui ob hoc Nemausum ire decrevit , sed corporis morbo impeditus elanguit.
    2. Quod decus monachi a tanto pastore sumentes , benedictione aeque & auctoritate suscepta , cum archidiacono episcopi & cum principe Urso , quem comes vice sua misit , celeriter urbem Nemausum adierunt , quo , postquam ventum est , dici nequit , qua austeritate plebs totius dioecesis se disposuit armare , ne praesules aut ipse comes molirentur sibi suum martyrem auferre , antiqui hostis ut creditur astu , ne ipsa plebs inveniret corpus tanti martyris , neve Diabolus ipse pelleretur ab obsessis , sicut veraciter dehine est depulsus a multis millibus , quid plura.

  1. Baudili, temple, tomba
    1. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum.
  1. Ucetiae, bisbat
    1. Ex praecepto etiam domni Segebodi , occurrit Vicefredus Ucetiae ecclesiae dignissimus episcopus , cum aliis pluribus pontificibus & abbatibus multis.
  2. Turonensi, bisbat
    1. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum.
  3. Provinciae, genèric
    1. Quid plura , deducentibus eos episcopis & clericis , & cum divinis obsequiis vel exequiis coeperunt relinquere Gothiam , & per Provinciae urbes tendere ad Burgundiam.
  4. Burgundiam, genèric
    1. Quid plura , deducentibus eos episcopis & clericis , & cum divinis obsequiis vel exequiis coeperunt relinquere Gothiam , & per Provinciae urbes tendere ad Burgundiam.
    2. Hec erat , Domine universorum , tua gratia , propter quam ostendendam sanctos deducebas a Gothia , ut per eos sanares tuos infìrmos in Burgundia , & animabus nostris gaudiorum multimoda dares remedia , & ob idem diceretur tibi laus & gloria.
    3. Si quidem eo sabbatho quo domus est completa , & scale instrumenta quibus operati sunt deposita , nuncius venit sequenti dominica , referens a Gothia sancta venire pignora , quorum honori in Burgundia tam celsa preparabantur habitacula.
  5. Autissiodorensem, bisbat
    1. Occupat sanctus rumor etiam ecclesiam Autissiodorensem , concurrunt fidelium turme , alie rogature salutem anime , atque alie remedium infirmitatis corporee.
  6. Nivernensem, diocesi
    1. Deinde ítinere cum gratiarum actione arrepto , intratur in diocesim Nivernensem.
  7. Nivernensis, pagus
    1. Cum autem in Vispiaco , villa pagi Nivernensis , curam adhiberent monachi corporibus resicìendis,favente domno presule Abbone , frede erigerentur cum offibus sacrosanctis , advenit vir quidam , vocabulo Bernoardus , qui ita labore febris vexabatur ut crebris singultibus concuteretur , & nunc igne intimo ureretur , & nunc autem frigore gelido fatigaretur.
    2. Denique procedebant innumerabiles turme , cum longius portarentur sancti ponderis reliquie , donec plebs exiret a territorio Nivernensi , & ingrederetur pagum Autissìodorensis soli , expectantis donum muneris e celo collati.

  1. Vispiaco, vila
    1. Cum autem in Vispiaco , villa pagi Nivernensis , curam adhiberent monachi corporibus resicìendis,favente domno presule Abbone , frede erigerentur cum offibus sacrosanctis , advenit vir quidam , vocabulo Bernoardus , qui ita labore febris vexabatur ut crebris singultibus concuteretur , & nunc igne intimo ureretur , & nunc autem frigore gelido fatigaretur.
  1. Autissìodorensis, pagus
    1. Denique procedebant innumerabiles turme , cum longius portarentur sancti ponderis reliquie , donec plebs exiret a territorio Nivernensi , & ingrederetur pagum Autissìodorensis soli , expectantis donum muneris e celo collati.

  1. Campi Limetia, església
    1. Statim autem ut ab ecclesia Campi Limetia concio procedens exiit , affuit mulier Monte Soliaco nata , decem annos ceca & altius tacta , adventui S. Baudelii presentata , dum autem catervis hominum plurimis esset permixta , repente est luce Christi illuminata.
  2. Monte Soliaco, monts
    1. Statim autem ut ab ecclesia Campi Limetia concio procedens exiit , affuit mulier Monte Soliaco nata , decem annos ceca & altius tacta , adventui S. Baudelii presentata , dum autem catervis hominum plurimis esset permixta , repente est luce Christi illuminata.
  3. Bargiacensis, vicus
    1. Explicato ergo sermone & illo loco laudis amoto pede , ventum ad vicum Bargiacensis ecclesie , ubi & quieverunt parvo tempore.
    2. Erat autem in villa Warchiaco dicta , mulier luminibus ceca & claritate siderum aurarumque privata.
    3. At illa gavisa , plusquam idici possit,maturius surrexit , & visionis sancte pedisseca esse studuit , atque Bargiacum vicum adiit , dumque astaret sancto conventuim lumen diu optatum recepit.
    4. Postquam autem sanctas reliquìarum lecticas a vico Bargiacensi eduxerunt , & clivum montis , cum innumerabilibus utriusque sexus catervis , conscenderunt , segetes jam maturitati vicinas adeo calcantes vastaverunt , ut vix videretur ullus culmus qui non in ipsis radicibus extirparetur , ac comminutus recocqueretur.
  4. S. Germani, prat
    1. Dum autem impetum magnumin sanctorum fredas euntes facerent , in prato S. Germani eas deposuerunt , laudes ingeminaverunt , predicationique indulserurit.
  5. S. Lupi, vila
    1. Venerat & tunc Adelardus de villa , que in S. Lupi est parochia , qui nunquam gressibus suis ambulaverat , sed scabellis duntaxat ibat.
  6. Curtevallis, genèric
    1. De parte autem Curtevallis delata est puella in portitorio miserabilis , tenaci contractione debilis , que cum esset posita in pavimento memorati templi , ita dum sanaretur resonabant ossa &nervi ut hii qui eam attulerant & extra ostium aule astabant , tantum sonitum ossorum nervorumque a longe audiebant.
  1. Jerusalem, genèric
    1. Sic vadit illud sanctum agrnen populorurn cum cum crucibus , vexiliis , thuribulis , candelabris , atque ceteris ecclesiasticis officiis , ut crederes , lector , si interestes , a Christo eos doctos , Christumque venientem in alteram Jerusalem recepturos.

Datació : -

Anno Incarnationis Dominicae DCCCLXXVIII. [...] Inventio autem hujus gloriosi sepulchri extitit XVIII. kal. maii.
Any de Crist : 878
Any de l'Era :
Any de Regnat :
Indicció :
Epacta :
Hègira :
Dia i Mes : IV-14

Text : -

Anno Incarnationis Dominicae DCCCLXXVIII. Dum Dei misericordia futura praesciens & omnia utilia cooperiens , animos domni Trudgaudi abbatis , & fratrum Saxiacensis coenobii accenderet ut basilicam S. Baudelii , aliquando a sanctis patribus abbatibus Romulo , Odone & Walas fundatam , jam vero vetustam , renovarent ac amplificarent , ea felicitate id opus compleverunt ut omnes inde stupentes admirarentur , & aliquid magnum eidem loco eventurum profiterentur. Quippe cum aedificantibus nihil sinistrum contingeret , sed meritis beati Baudelii prosper successus adesset , & odor intimus de supernis eis aspirasset , sciuntur enim plures , & de altis ipsius aedificii lapsi , & minime laesi. Interea accidit ut memorabilis Gothorum princeps Bernardus cum avunculo suo Gauzleno tunc inclito abbate , futuro autem episcopo , idem monasterium adventaret. Qui cum rogaretur a monachis ut partem corporis S. Baudelii , cui famulabantur , eis tribueret , miratus quod nihil terreni lucri ab eis quaereretur , gavisusque quod id agere posset quod petebatur , ultro spopondit. Testaturque se Gothos aditurum & in comitatu suo , quo ut rex ibat , quosdam ex iis monachos ducturum. Dominus itaque abbas praedictus loci in hac sancta legatione duos monachos elegit , qui honeste , aeque ac religiose ut erant sacerdotes , ad Gothiam direxit.

De reliquiis SS. Pauli & Amandi , episcoporum.

Comes igitur ille devenit Narbonam , ubi totius Gothiae provinciae domnus Segebodus archipontifex sedebat , vir nominis christiani tam religione servidus quam vigore potestatis inclitus , qui re comperta ob quam monachi causam Gothiam penetraverint , Deo favente , plusquam dici possit exhilaratus , & impendio est laetificatus. ]Nam & monachos esse beatos professus est , & principi in hac parte congratulatus , qui ob hoc Nemausum ire decrevit , sed corporis morbo impeditus elanguit. Tunc salubri consilio usus , Teberdum suum archidiaconum , qui loco ipsius sedis postmodum est suffectus , cum monachis misit & eis sacrosanctas reliquias dedit S. Pauli , scilicet primi episcopi ejusdem Narbonensis urbis , qui , ut fertur , Sergius est in Actibus apostolorum dictus , & S. Amantii episcopi & confessoris. Quod decus monachi a tanto pastore sumentes , benedictione aeque & auctoritate suscepta , cum archidiacono episcopi & cum principe Urso , quem comes vice sua misit , celeriter urbem Nemausum adierunt , quo , postquam ventum est , dici nequit , qua austeritate plebs totius dioecesis se disposuit armare , ne praesules aut ipse comes molirentur sibi suum martyrem auferre , antiqui hostis ut creditur astu , ne ipsa plebs inveniret corpus tanti martyris , neve Diabolus ipse pelleretur ab obsessis , sicut veraciter dehine est depulsus a multis millibus , quid plura.

Inventio corporis sancti Baudelii.

Affuit igitur Girbertus antistes ipsius urbis. Ex praecepto etiam domni Segebodi , occurrit Vicefredus Ucetiae ecclesiae dignissimus episcopus , cum aliis pluribus pontificibus & abbatibus multis. Apparente autem archidiacono primatis Segeboldi , succrescenteque vero ejusdem civitatis principe , super omnia praecellente ut opitulante Dei voluntate , licet inter arma , effoditur pretiosa sepulchri theca altius infra abdita parietis templi reposta , quod sepulchrum gloriosum , etiam a Gregorio Turonensi episcopo , miraculorum scriptore egregio , inter largissima scripta celebratum. Quod sepulcrum post centenos annos martyrii S. Baudelii , a Romulo sancto abbate ipsius ecclesiae intra viscera terrae cum sarcophago plumbeo est retrusum. Qui etiam abbas postquam inibi praefuit monachis LXXX. , ut templi ejus indicat marmor , a Paganis inde ejectus , a regibus Saxiacum praedium obtinuit , ipsumque coenobium in honorem jam dicti martyris fundavit , atque privilegia libertatis suis sequacibus adquisivit. Igitur ut ad ordinationem redeamus , episcopi qui convenerant , mox ut ex parte aperuerunt plumbeam sancti martyris thecam , tantam miri odoris senserunt fragrantiam , ac si istic omnia efferbuissent aromata , & universa coquerentur thymiamata , omniumque olfactibus propinarentur balsami fluenta. Episcopi autem pro inventione tanti thesauri , hactenus occulti , magnis vocibus hymnum Te Deum laudamus intonantibus , clamor sacerdotum & clericorum cantantium , qui usque ad quingentos cum millenis pedibus occurrerant , tantus exortus est , ut crederetur coelum his laudibus penetrari & gratiam ampliorem supernae benedictionis evocari. Pulsatur laudibus coeli secretum , porriguntur lachrymae compunctionum , pronuntiantur sanctorum merita , datum per sanctum Baudelium peccatorum venia , & cum hoc donum quanto est revelatum tardius , tanto fabile talentum eos latebat , major bonitatis Dei magnificentia eis substracta erat. Dehinc auiam quia ad tumbam sancti martyris Christi cum assiduitate concurritur , innumera e caelo remedia populis traduntur. Denique ipso anno quo repertum est tam sacratissimum corpus martyris , pericula quae maxime illi genti imminebant , omnia sunt remota , plebsque a Paganis eruta , fertilitate terrae jocunda , ad religionem coepit esse servida. Princeps Bernardus populis illis factus est clementior & quodammodo [...] apparuit temperatior. Inventio autem hujus gloriosi sepulchri extitit XVIII. kal. maii.

Item cujus supra.

Igitur praecipua sacri corporis parte ex voto accepta , atque coelesti benedictione per episcopos suscepta , felices monachi optabant remeare ad propria portantes multis incomparabilia gaudia. Quid plura , deducentibus eos episcopis & clericis , & cum divinis obsequiis vel exequiis coeperunt relinquere Gothiam , & per Provinciae urbes tendere ad Burgundiam.

Interea dum gauderent presules sua eis dare hospicia , qui ferebant immortalia munera , tanta eis a Deo data est tutele largitas , ut etiam inter hostes furesque esset illis securitas. Nam cum a pontifice , memoria & gratia condigno , patre Racberto sic esset portitores sanctorum pignorum destinati , ut in quadam curti essent positi , & equi eorum cum pluribus aliis jumentis septo quodam pabulis pleno forent inducti , affuit illis Dei propicia bonitas. Intempesto enim noctis tempore locum sepe vallcque circumdatum ingressi fures quasi ex omnibus quosdam eligerent , cum latrones tales moras non optent , nullum equum monachorum tetigerunt , nullum ex aliis reliquerunt , & quia non curat numerum lupus , factum est Iuce clarius quod monachos salvarit beati Baudelii virtus. Deinde ítinere cum gratiarum actione arrepto , intratur in diocesim Nivernensem. Occupat sanctus rumor etiam ecclesiam Autissiodorensem , concurrunt fidelium turme , alie rogature salutem anime , atque alie remedium infirmitatis corporee. Cum autem in Vispiaco , villa pagi Nivernensis , curam adhiberent monachi corporibus resicìendis,favente domno presule Abbone , frede erigerentur cum offibus sacrosanctis , advenit vir quidam , vocabulo Bernoardus , qui ita labore febris vexabatur ut crebris singultibus concuteretur , & nunc igne intimo ureretur , & nunc autem frigore gelido fatigaretur. Votum igitur adorandi Deum in illius sanctis mente concepit,candelam pro munere preparavit , ecclesiam qua sancti honorabantur adiit , & fìde non vacuus linchinum quem manu gestabat accendit. Ecce mox testatus est se febrem exuisse , & mistica salute convaluisse. Quem repente videntes bene valere , qui eum prospexerunt paulo ante estuanti morbo succumbere , ceperunt Domino cuncta videnti rependere , & beato Baudelio munera deferre. Occupat fama sancta longe lateque posita Ioca , & hinc inde occurrebat Christianorum innumera turba. Nonnulli clancule curabantur mente , plurimi autem membrorum compagine , omnes pene tangebantur divina ope. Jam non valet dici laus & honor Deo a cunctis impensus. Pars magna monachorum , non minor vero advenit sacerdotum , feruntur etiam quadraginta cruces parochiarum , ut pote sanctìs diebus rogationum , tam procedebant cum suis turmis Deum laudantibus quam subsequebantur cum himnigeris vocibus , juges voces psallentium , juges audiebantur canentium , interdum sancti sermones adnunciabantur predicationum. Allidebatur antiqui hostis arrogantia , dum credebatur Christi adesse gratia , quia duplicabantur a cunstis preces , quia cernebatur ferri geminas sanctorum fredas , quarum alìa habebat merita S. Baudelii , martyris , altera vero Pauli & Amantii,confessorum omnipotentis. Offerebantur hiis sanctis innumera sanctorum munera , non minus & feminarum ornamenta , adeo interdum calcabantur pretiosa dona , & taliter quodammodo merebantur ecclesie beneficia. Hec omniabona , Domine , de tuo processerunt thesauro , de cuius gratia unus quisque ditabatur animo. Denique procedebant innumerabiles turme , cum longius portarentur sancti ponderis reliquie , donec plebs exiret a territorio Nivernensi , & ingrederetur pagum Autissìodorensis soli , expectantis donum muneris e celo collati. Statim autem ut ab ecclesia Campi Limetia concio procedens exiit , affuit mulier Monte Soliaco nata , decem annos ceca & altius tacta , adventui S. Baudelii presentata , dum autem catervis hominum plurimis esset permixta , repente est luce Christi illuminata. At illa stupens & beneficia divina in se concelebrans , primum omnium Dominicum , memorabilem sacerdotem , de cujus parochia venerat , videns recognovit atque ei videntì innotuit. Denique illo loco universi astiterunt , & tamen cece femine illuminationem laudibus solemnisaverunt , & ut oculos celis infigerent , predicatione salubri ab abbate ammoniti sunt.

Explicato ergo sermone & illo loco laudis amoto pede , ventum ad vicum Bargiacensis ecclesie , ubi & quieverunt parvo tempore. Erat autem in villa Warchiaco dicta , mulier luminibus ceca & claritate siderum aurarumque privata. Huic itaque dormienti apparuit visio aromatìs saluberrimi , depromens ei oraculum totius gaudii , vade , inquit , in occursum populorum S.Baudelium concomitanuum , & recìpìes lumen oculorum tuorum. At illa gavisa , plusquam idici possit,maturius surrexit , & visionis sancte pedisseca esse studuit , atque Bargiacum vicum adiit , dumque astaret sancto conventuim lumen diu optatum recepit. Affuit ibidem etiam & alia femina , artubus quidem contracta , fide tamen ad celum erecta , non minus anxietate doloris suspirans quam spe obtinende salutis pollens , que postquam in eandem predicti vici devenit ecclesiam cum lignorum adminiculis , directa ac bene sana propriis meruit redire plantis. Hec erat , Domine universorum , tua gratia , propter quam ostendendam sanctos deducebas a Gothia , ut per eos sanares tuos infìrmos in Burgundia , & animabus nostris gaudiorum multimoda dares remedia , & ob idem diceretur tibi laus & gloria. Que autem hactenus diximus,sacerdotum veridicorum relatione didicimus. Interea ab abbate predicto , & ab omnibus venerabilibus personis hinc inde confluentibus , decretum ut dominica post ascensionem Domini , que fuit IIII. nonas Maii , inferretur pondus precíosorum ossium templo eis celitus preparato. Hec dies nova gaudia ulsura , & Christum in celis manentem ut cumque celebratura , etiam ab urbibus longe poíitís plures traxit animas divina contemplatione locupletandas , optabant enim cuncti interesse exceptioni beati Baudelii , & festinabant participes fieri repletionis templi a Deo ei fabricati. Postquam autem sanctas reliquìarum lecticas a vico Bargiacensi eduxerunt , & clivum montis , cum innumerabilibus utriusque sexus catervis , conscenderunt , segetes jam maturitati vicinas adeo calcantes vastaverunt , ut vix videretur ullus culmus qui non in ipsis radicibus extirparetur , ac comminutus recocqueretur. Erat enin illis obviam messis non modica siliginea , que viantium pedibus penitus est populata. Attamen ut copiosior per sanctos suos Dei appareret gratia , nullus illarum segetum agricola privatus est sue fertilitatis opuÌentia immo transeunte .S. Baudelio & aliis sanctis augmentata est fertilitas illis campis. Quod ideo interposuimus miraculis S. Baudelii , quia illis temporibus pene ab omnibus predicabatur cum laudibus totius preconii.

Igitur dum procedens sancta multitudo de montís descendit podio , ceca , ut fertur , duodecim annorum , ascendit ad limen , suisque rectoribus diem prebuit mirabilem , dum eos secum provexit ad letitiam ingentem , ostendens omnibus per S. Baudelium fugatam suam cecitatem. Dum autem impetum magnumin sanctorum fredas euntes facerent , in prato S. Germani eas deposuerunt , laudes ingeminaverunt , predicationique indulserurit. Quam multi tam pedestrium quam equestrium , quondam duricordes , dum convertuntur , plurimi efficiuntur molliores , videntes quia visìbilia corpora signa invisibilia obtinebant mentium gaudia.

Nec pretereundum quia ea loca , quïbus sanctorum depositasunt vehicula , multo tempore a populis qui id viderant ita habebantur sacrata , ut aliquorum sanctorum crederentur esse templa , orationes ibi frequentabantur , & Deo omnis reverentia exhibebatur. Jumentaque si eodem vescerentur , ad damnum eorum quorum laboribus vescebantur , divina ultione inflicta vix reducebantur. Nam Isengrinus , nonnullis bene notus , cum equitando hiis diebus usque ad precedentem locum vallis deveniret , & nullam ex more orationem Deo deferret , imo utcumque immemor S. Baudelii , a quadrupede deflueret , pratum que ab hominibus verendum equo decipere indiscrete sineret , vindictam sonipes supernam & homo equi vexationem non modicam senserunt. Inflabantur enim & angebantur equine fauces , quasi veneniserum non salubre surneret pabulum. Tunc vïr in se reversus , memorque factus qualiter locus erat sacratus , vicinum S. Baudelii cenobium adiit , votum reddiditi , ideoque moriturum , ut affirmabatur , jumentum reducere repentina sospitate meruit sanium. In quibusdam eriam locis cexilla erigebantur sancte crucis , ad memoriam S. Baudelii , Christi martyris , qui ibi depositus ex sacerdotum humeris requiescebat cum sanctorum fredis.

Premitímus loca sancta fuisse quibus cum sanctis feretris populus incedens dignum duxit requiescere. Addamus illam domum sanctissimam fore , qua Deus voluit sanctos suos recondere , & adventum Christi , ut credimus optando , & optamus credendo , cum gloria expectare , & introitum sanctorum in Saxiacum monasterium temptemus tangere. Ad hanc autem materiam in toto comprehendendam vires non sufficiunt , quia & Homerum , Argivorum metricatorem , & Demosthenem , eorum oratorem , si adessent; , desecisse sentio , quibus nichil famosìus apud eos fuisse non ambigo. Ipsi enim qui interfuerunt , qui fide , ut aiunt , occulta sciunt , & qui in se dona Dei expertï sunt , narrantes nobis deficiunt , & quodam modo mirantes spiritum non habent , dum signa Christi in exceptionr S. .Baudelii facta nequeunt comprehehdere omnia. Sed hec parva eis sufficient , qui norunt ex modicis maxima ponderare , & cernentes unam guttam lactis didìcerunt cum examine mentis pondera trutinare , aque , terrestris eque & celestis , & infinitum esse creatorem meditari in creaturis suis. Ardor itaque meis inest sensibus unum hoc in factore nostro perpendere , & domum orationis tam pretiosam ex modico sumptu , sibï & S. Baudelio voluit edificare , qui novit ex modicis granis seminum muliitudines producere arborum atque fructuum. Quod ut clarius ostenderetur quod a S. Baudelio divinitus puísaretur , & tam largum populis templum construeretur , monachis ad Gothiam pro tanto patrono euntìbus , tam flexuosis circumierunt anfractibus , tamque diu more innexe sunt moris , donec servis illis revertentibus , aula acceleraretur summipotentis , receptura S. Baudelium & alios sanctos. Si quidem eo sabbatho quo domus est completa , & scale instrumenta quibus operati sunt deposita , nuncius venit sequenti dominica , referens a Gothia sancta venire pignora , quorum honori in Burgundia tam celsa preparabantur habitacula. Unde datum est intelligi , quia ei tempíum preparatum erat , cujus adventus & introitus immíinebat , inde Domino grates reddentes , ipsum introitum sanctorum describimus.

Procedebant itaque monachi cum plebibus omnis ordinis , etatis , conditionis , & sexus , cenobium intraturi , & domum de ingressu sanctorum consecrandam visuri , gratia namque , ut decebat tantam diem , honeste dealbati , celoque animis intentissimi , non minus de adventu tanti patris letantes quam fuerant ante optantes. Sic vadit illud sanctum agrnen populorurn cum cum crucibus , vexiliis , thuribulis , candelabris , atque ceteris ecclesiasticis officiis , ut crederes , lector , si interestes , a Christo eos doctos , Christumque venientem in alteram Jerusalem recepturos. Talibus si quidem armis expugnabatur astutia diabolica , asciscebatur presentia angelica. Sequebantur etiam perplurimi ceci , utcumque securi quod essent illuminandi , trahebantur circumquaque contracte atque contracti , per S. Baudelium maturius erigendi , tenebantur nichilhomninus energumini , quaquaversum per monasterium vomituri imperio Christi malignum spiritum. Omnes autem laudes , quas juxta modum sue possibilitatis noverant , devotissime canebant , & preces:gemitusque celo porrigebant. Quid plura ? Qui precedebant , cenobium preoccupabant , gaudebantque si pressuram futuram evaderent , clausure omnes transcenduntur , & a multis eccjesia precipitatur , matrone autem honeste atque mediocres , que convenerant perplures , que etiam ab ipsa domo S. Baudelii hactenus arcebantur , ipse , inquam , sibi singulariter illam diem festam esse predicabant , & januam celi se penetrare per beatum Baudelium confitebantur , continuerunt etiam se ea die casto consiíio a memorato templo quosque sanctos Dei se precessísse cognoscerent , licet promiscuum vulgus se importune permisceret. Impetus igitur itinerantium tantus est factus , ut nonnuili super capita aliorum currerent , alii autem sine incessu pedum a multitudine portarentur , baculi enim vexillorum conterebantur , circulus ereus unïus porte auro illitus frangebatur , nec ullius hominis membrum ledebatur , imo lesi qui venerant , a lesione solvebantur. Sanctorum enim frede , excelsis sacerdotum brachiis , propter turbam erigebantur , gaudebantque manu contingere lignum , quo multis procedebat salubre remedíum. Intrantibus autem illis , reboantibus etiam preconia Dei universis , intonantibus nichilominus ereis sigtiis , visus est fidelium mentibus iterum Christíis ambulare in terris , & iterum multis fuigurare miraculis. Urinam contingeret ad laudem Dei , & non ad duritiam nostri infídelis animi , tanta manifestatio dignationis Christi. Si quidem ipsa die exceptïonìs corporum sanctorum , tredeciin sunt sanata corpora , egrotorum scilicet , energominum , cecorum , claudorum , & diversorum patientium damna membrorum. Libet igitur ad mentem quosdam ex illis reducere , qui predicta die salutem meruerunt accipere , quosdam vero ex eis tangere , qui usque ad natalem jam dicti & epius nominandi martyris dilationem accepere. Novit enim Dominus extensionem infirmitatis , dare crementum intime salutis , &.dìvinum munus quanto solet esse tardous tanto recipitur gratius.

Itaque omnibus anxie Deo famulantibus , & assidue laudibus & precibus indulgentibus , solus Girbertus , carne quidem nobilissimus , tanta tamen presentia indignus , obviam sanctis corporibus exire detrectaverat , qui etiam & familie hujus ejusdemque monasterii noxius esse temptaverat. Aliis igitur honorem Deo dantibus , hic qui tante processioni , etiam angelis acceptabili , interesse neglexit , secretam in se ultionem sensit , cepit namque in tanta expecta tione plus gravari quam juvari , lacessere , tremere , seseque moriturum formidare. Quid ageret , quo se verteret , anxius non habebat,quod cum suis comitibus qui ei adherebant innotesceret factum , ut cum monitu & divino instinctu ad se rediret , corpus faciemque pallidam terre prosterneret , votumque Deo voveret , quod cum gereretur , repentina medicina Dei confortatus , & per sanctam virtutem est reintegratus , & ad gratiarum actiones reddendas accensus. Dicebat enim postea quia non tanta fuerat percussus angustia , quando communiter armata coram se Normannorum agmina , & innumera super caput suum eorum habuerat arma. Equa divinitas non minus terrores , sed & gaudia portat. Diximus cui terrorem intulit , referamus plures quibus gaudia contulit.

Ingenua puella a patre Todilone trahebatur ex lectica , que a die prima Januarii ita erat contracta , ut nulla penitus posset euntis imprimere vestigia , que cum candelas utriusque manibus accensas a stipante populo haberet , easque in gremio suo jacentes & ardentes deferret , velut ipsa cum patre solet & ipsa matre , eccleíiam cum multitudine mirabiliter est intromisìa , & mox divina gratia , nullo se tangente , eretta , sinumque suum intendens quo ardentia jacuerant lumina , nichil invenit combustum in tunica lanea. Quod , ut ab ipsa modo solet dici , nequibat meditari quod primum valeret mirari , utrum qualiter que sine pedibus videbatur , interea delata sit , an.quomodo vestimentum ejus inustum permanserit , aut etiam quod subito stando se erexerit. Hec prima sanata , ut credimus , anima simul & corpore , ex quo S.Baudelii pretiosa ossa posita sunt super altare , que ne implicetur seculi voluptatibus , que cum gaudio inchoantur & merore terminantur,divino ut creditur , verbere censu tangitur , ut in pedibus gradiatur , & manibus quecumque expedit operetur , & nimia lascivia anima ejus non gravetur.

Ipsa enim die , nobilis quedam femina , que per biennium erat muta , a defuncti scilicet mariti urna , beatarum reliquiarum thecas religiose consecuta , cui erat damnata sermonis lingua , & anima meroris plena , igitur in hac exceptione sancta , cum celebraretur. solemnius missa , meruit recreari rationis loquela , atque consecrationem eucharistie festivam quesivit , quotidianam alimoniam die exceptionis cum cunctis celebrem predicavit. Que per hunc mirum Christi.martyrem amissit mestitiam , & resumpsit loquelam , sicut per viri fui corporis corruptionem , amiserat letitiam , & acceperat oris clausuram. Per singula itaque hec signa Deo reddebantur vota laudum , & ad se rediebant sua a quo omnia ista decurrebant beneficia.

Venerat & tunc Adelardus de villa , que in S. Lupi est parochia , qui nunquam gressibus suis ambulaverat , sed scabellis duntaxat ibat. Hic quidem venit membris claudus , sed tamen fide bene sanus , ideo & meruit redire erectus. Nunc jam genibus , nunc etiam ligneis sustentabatur amminiculis , sed tenerrimus semper ipsum tenebat , vel ferebat calcaneus. Modo testis est donorum que dabantur per merita S. Baudelii , martyris , & adhuc ministrabat domni Segardi , presbiteri , atque pro munere salus sibi adepta , solet vota reddere S. Baudelio. Hec sunt , beate Baudeli , martir , tua merita per que celestia nobis impetras munera , propter que etìam dulce tìbi etat fundere tuum sangulnem , ut pote qui tuum imperatorem sciebas adesse presentem , cujus etiam , sicut optasti , presentìam obtines sempiternam.

Interea delata puella , nomine dicta Jaila , ab ineunte infantia contracta , & ut dicam cumulata ejus mala , in ipsa ejus pueritia solamine expoliata materno , & solatio viduata paterno. Omnis ergo ei corporalis venerat calamitas , quam ita coinxerat undique sue universe rei difficultas , quid dicam , quod pedibus ire nequibat , quod nec caput unquam portare valebat? Sed quam omnes fere morbi obsedere , & quam pater & mater dereliquere , Dominus est dignatus assumere. Delata est itaque quondam orphana , & habens suorum vim nervorum captivam , & per aliquod tempus in ecclesìa S. Baudelii; manens assidua , recessit per divinam gratiam. morbis fuis liberrima. Queque portabatur postibus , propriis redire meruit gressibus , & eripi ab inopiis ingentibus. Tua sunt hec , Christe , tua sunt hec , Domine , dona , propter que nobis sancta adducebas pignora , ut sanares videlicet per sanctum tuum Baudelium diversorum hominum corpora , eque & nostrarum animarum precordia.

Denique quedam femine per sanctos Dei sanate tunc , sancto velamine sunt indute , felices quod sunt felicem sponsum nacte , de qnibus fuerunt Genovesa , pariter & Osanna. Quarum a litera a patre Grislemaro adducta , oculis capta , & uno pede damnata , que etiam in auribus se aceepisse testatur damna. Altera vero , hoc est Osanna , muliplici languore erat misera , nam egenfredi erat filia , oculis perdota , & in dorsi spina fracta , & contractione membrorum curva. Sed utraque per S. Baudelium est curata , utraque ejectis umbris jlluminata , & ut torpenti igni olei infunderentur liquamina , sic omnia illarum membra sunt Iota unctione divina , usibusque humanis restaurata. Harum altera de manu domni episcopi Wibaldi sacrum sumpsit velamen , & ut genitor ejus cum ea testatur , jugem tenet castitatem. Altera vero de Aiglardi , religiosi sacerdotis , dextra , simile accepit tegmen , & tenens virginitatem clausit feliciter diem suum post annos septem. Nonnulli , talia videntes divine presentie indicia , vomebant peccatorum noxia vulnera , & gaudebant fontes lacrimarum aperire latentes , & vultus mentis reíerare medico superno , qui novit menti medicinam adhibere gementi.

Dum autem quidam sanati exirent ab atrio templi , & alii ferebantur sanandi,qui eamdem aulam penetraban tleti. Inter quos extitit Bertelmus , cum lectica ante sanctos positus , & ipse duplici morbo astrictus , nam invisibilibus compedibus vinciebat illum hostis antiquus , & a tam pessimo possessore tenebatur contractus. Sed per sanctos suos Christus eum curavit universis ignotis causis ut eum demone vacuaret , & Spiritus Sancti gratia repleret , & jam non extraneis , sed suis incessibus , redire condonaret. Enim vero in conspectu Dei & sanctorum ejus , Sathane dirupta sunt vincuIa , & absoluta sunt artus hominis illius & anima. Unde iterum pulsata sunt ecclesiastica signa , & Deo reddita celestia cantica , cui reformabantur sue imaginis jura. Crescebant Dei signa , & crebrescebant laudum ejus preconia.

De parte autem Curtevallis delata est puella in portitorio miserabilis , tenaci contractione debilis , que cum esset posita in pavimento memorati templi , ita dum sanaretur resonabant ossa &nervi ut hii qui eam attulerant & extra ostium aule astabant , tantum sonitum ossorum nervorumque a longe audiebant. Tu autem Domine.

Traducció : -

Versions : -

Web : -

Comentaris : -

Manuscrit del segle XIII.

Onomastica alterada Vicefridus-Gualafridus, Tebardum-Theodardum

Variacions Gaudeno vs Gauzleno.

Creat 2021-12-23. Darrera modificació de la pàgina el 03 de January del 2022 a les 09h35